Đăng và gấu

Giáo dục nhằm mục đích gì?

Buổi học đầu tiên môn “Managerial Economics”, ông thầy người Hàn Quốc nói rằng “I don’t want to loose anyone”. Câu nói này của thầy “trấn an” mình rất nhiều vì cho dù mình có dốt tới mức nào, có đền lớp với một cái đầu thiếu ngủ và đầy lo toan thì thầy cũng không bỏ mình, vẫn có cách làm cho mình theo kịp lớp. Đấy chẳng phải là mục tiêu cuối cùng của giáo dục hay sao? Giáo dục để tất cả mọi người từ chỉ số IQ thấp nhất, hoàn cảnh gia đình éo le nhất vẫn được tiếp nhận một cách đầy đủ, cơ bản nhất những gì một người cần để có thể sống đàng hoàng. Vậy mà nhiều năm rồi, giáo dục ở cái xứ sở này chỉ đồng nghĩa với thành tích. Mình chưa thấy người ở đâu lại lo lắng cho chỉ số IQ và thứ hạng của con cái như người Việt ta. Ít khi nào thấy các bậc phụ huynh khoe nhau rằng con tôi tốt bụng và nhân hậu. Họ chỉ khoe nhau con tôi nói tiếng Anh giỏi cỡ nào, xếp hạng mấy trong lớp và đạt thành tích học sinh giỏi, xuất sắc như thế nào. Câu cửa miệng của mình bây giờ là "Đăng nó nhút nhát lắm, khó hòa đồng nhưng được cái rất khỏe mạnh" Nghe tưởng như mình tự trào nhưng không phải vậy, mình chỉ nói đúng về con, về đúng bản chất và thể chất nó hiện nay. Đáng lẽ người có con ở tuổi Đăng chỉ nên khoe con sáng dạ, lanh lợi, hát hay hay thậm chí hung dữ cũng được xem là một phẩm chất khi còn bé. Nhiều khi giật mình thấy mình chẳng mảy may lo lắng về cái sự thông minh của con. Không phải mình quá tự tin mà vì mình vẫn không hiểu có vấn đề gì khi có một đứa con không thông minh nhỉ. Có một đứa con ngốc nghếch, ngờ nghệch thì đã sao? Chẳng lẽ không thể nuôi nổi một đứa con ngốc nghếch cho nên người sao? Hay mục tiêu cuối cùng của các bậc phụ huynh chỉ là nuôi con thành thiên tài? Chính từ cái gốc mục tiêu và quan điểm giáo dưỡng trong gia đình này đã dẫn dắt một nề giáo dục rất kỳ dị hiện nay và một xã hội không cho người kém cỏi có cơ hội sống tốt. Tất cả học sinh cá biệt được gom lại để trị hơn là dạy, cá biệt đến mức bó tay thì đuổi sang trường khác, trường khác lại đuổi về nhà, nhà đuổi ra đời. Như vậy nền giáo dục của ta đã "loose" biết bao người. Nên nhớ dân ta vẫn còn ở tình trạng số lượng hơn là chất lượng. Công bằng xã hội nằm ở chỗ này đây. Nếu mọi người dân không có cơ hội sống tốt ngang nhau thì lẽ tất nhiên sẽ ngày càng có nhiều người xấu, thiên tài thành đạt tăng thì trộm cướp cũng tăng.

Sống thẳng

V. sms "sống thẳng như cái cây nhiều khi cũng khó". Mình đã định reply rằng, kệ thế nào thì tao cũng phải sống thẳng. May mà mình đã không khẳng khái như vậy. Sống thẳng, mình thiệt thòi thì không thành vấn đề, nhưng nếu những người thân của mình thiệt thòi thì mình có chịu nổi không. Đăng khóc bị cô giáo bỏ mặc, bà ngoại xót, muốn mua trái cây để "lo lót" cô giáo. Mình nói má không được làm vậy. Má compromise, "thôi kệ, má mua chút ít thôi". Mình thua, thấy hoang mang. Chẳng lẽ phải đi mua tình thương yêu của cô giáo cho con? Con mà biết nó sẽ sống về sau như thế nào đây? Con nó sẽ bắt chước mình đi mua cái gì nữa đây? Muốn chuyển con sang trường khác, đi tìm "cô giáo như mẹ hiền". Chị Hoa bảo, 2 năm đầu chị phải bồi dưỡng hàng tháng cho các cô thì bé sẽ được chăm sóc đặc biệt. Nghe mà rớt nước mắt. Sống ở cái chốn này biết nuôi con làm sao cho nó nên người?

Sự lựa chọn của mẹ

Đăng từ Tết trở đi bỗng nhõng nhẽo và đeo mẹ. Cả Tết và bây giờ là cả ngày Chủ Nhật hai mẹ con toàn “đóng phim tình cảm Hong Kong”, mẹ mẹ con con quấn quýt suốt. Con nhõng nhẽo lắm khi mẹ cũng quạu nhưng nghĩ lại phần vui nhiều hơn. Giá mà mẹ chỉ đi làm 3 ngày/tuần hoặc chỉ làm nửa ngày thôi thì mẹ con mình sẽ có rất nhiều thời gian ở bên nhau. Thời gian mà con quấn mẹ quý giá đối với con và cả đối với mẹ vì rồi cũng có lúc con sẽ quấn . . . bạn gái mà thôi. Bố bảo, đừng ước, không có sự lựa chọn nào khác đâu. Mẹ không nghĩ vậy, cái kiểu sống mà làm việc quần quật này là sự lựa chọn của mẹ. Có phải vì cơm áo gạo tiền không? Có phải vì con không? Có lẽ không hoàn toàn. Mẹ hoàn toàn có thể làm một công việc đơn giản, an nhàn hơn mà vẫn đảm bảo con sống đủ đầy tuy không được thoải mái như bây giờ. Sự lựa chọn của mẹ có nhiều phần là để thỏa mãn nhu cầu của mẹ, được sống và làm việc hùng hục như ý mình. Tuy mẹ đã bỏ đi rất nhiều thứ thuộc về cuộc sống của mình vì con nhưng mẹ không hoàn toàn sống cho con. Không biết mẹ có ân hận gì về sau không, bây giờ mẹ vẫn chưa sẵn sàng để có một quyết định sống khác đi. Hôm nay, ngày 14/2/2011 con đã đi học mầm non. Con không la khóc nhưng con ngồi một góc, buồn và mệt. Con học trường khá sang, mẹ được xem camera mới biết đó thôi. Nếu mẹ nói “tội nghiệp con tôi” người ta sẽ cho rằng mình “chảnh” vì có phải đứa bé nào cũng được học ở môi trường như con đâu. Nên mẹ không dám mở miệng, mẹ chỉ thấy mình có phần ích kỷ và có lỗi với con.

Én nhỏ tung bay

Hôm qua xem đoạn clip "Én nhỏ tung bay" mình khóc nấc, khóc như cách đây 1 tháng khi bác sĩ nghi ngờ ba bị ung thư thanh quản, phải mổ và sinh thiết. Điều may mắn đã đến là kết quả tốt nhưng mình đã trải qua một tuần lơ lửng, thấy tất cả mọi việc mình đang làm là non-sense. Càng ngày mình càng thấy lo sợ thời điểm phải đối mặt với sự mất mát mãi mãi. Vì mình càng thêm tuổi là ông bà, ba má càng già thêm. Mình mất ông nội lúc còn quá nhỏ. Bây giờ mà phải chịu đựng một lần mất mát như vậy thì quả là đau lắm.

Không biết chừng nào Vân mới có entry mới. Không biết Vân có để ý không, cách entry vào tháng 10 năm 2009 về chuyện dặn dò của bố mẹ khi xa nhà là các entry về một thế giới khác hẳn vào tháng 5 năm 2010. Mình vẫn không chịu nổi cái sự đột ngột đó, cái sự sống chết trong gang tất.

Năm nay chạy Terry Fox mình không tham gia theo kiểu để cho có không khí như những năm trước. Mình đóng thêm tiền cho suất của Đô và Đăng vì mình biết đâu đó trên thế giới có người cần tiền để nghiên cứu về bệnh ung thư. Không phải là làm từ thiện mà là mình đã có cảm giác căn bệnh đó, những người bất hạnh mắc phải căn bệnh đó không còn là thế giới xa lạ, cách biệt với cuộc sống êm đềm của mình nữa rồi.

Và ý cuối cùng là dành cho chú Độ. Nếu chú Độ mà giàu là chị đau lòng lắm. Nói gì thì nói chị vẫn là "cháu ngoan bác Hồ". Chị vẫn nghĩ có những nghề không nên giàu, đã chọn nó thì ráng mà kìm chế không làm giàu như bọn làm business.

Stupid mistake

Giờ này mình còn kẹt ở Paris, không biết khi nào mới book được vé về Việt Nam. Chuyến này đi châu Âu một mình, một lèo 4 nước trong tiết trời giá lạnh, tuyết rơi khắp nơi quả là một quyết định sai lầm. Khổ nhất là phải đi train, cứ đứng chờ tàu là lạnh muốn ngất, còn phải kéo lê cái vali và cái túi laptop. Khởi đầu cho hàng loạt những sự cố về máy bay là một sai lầm vô cùng ngu ngốc của mình. Chuyến bay từ Brussels đi Bologna khởi hành lúc 10 giờ, mình đã đến sân bay từ sáng sớm vì biết cái kiểu rối loạn của sân bay Châu Âu. Mình vô phòng lounge đàng hoàng, ngồi check mail. Gặp phải mail của một khách hàng nasty, mình giận sôi ruột, ngồi gõ mail bụp bụp trả đũa. Vừa xong mail thì cũng vừa nhận ra đã đúng 10 giờ. Phòng lounge không có chế độ call. Chạy xuống tới cửa thì máy bay đã đi mất. Cay đắng! Chuyến sau book lại được thì đến 10 giờ tối. Thế là mình lang thang ở sân bay. Làm việc mấy tiếng ròng rã ở lounge, ăn hết bánh của bọn họ. Sau đó ngột ngạt quá, chạy loanh hoanh các khu shopping nhạt nhẽo. Ăn tối một tô fish soup. Lếch thếch đến 9 giờ thì mệt quá, nằm lăn ra ghế chờ mà nghỉ. Trời lạnh, ghế cứng và lạnh. Vừa nằm vừa nghĩ, sao mình lại bị quăng vào cái góc lạnh lẽo, xa xôi này. Chồng con, nhà cửa ấm áp thì ở cách biết bao xa. Thế mới biết, thế giới phẳng này cho mình nhiều cơ hội để đi nhiều nơi, biết nhiều thứ nhưng cũng có thể ngay lập tức biến mình thành kẻ cô độc tuyệt đối, không bạn bè, người thân, không nói tiếng mẹ đẻ. Nếu thế giới không phẳng, hay vào thời chưa phẳng con người ta chắc ít có nguy cơ bị cô độc hơn. Điều này người ta nói nhiều rồi, giờ mình mới hiểu ra.

Tiếp theo là máy bay delay, máy bay bị hủy trước lúc mình chuẩn bị về nhà. Gọi điện cho chồng, chồng tỉnh bơ. Mình muốn khóc, sao không hỏi mình tối ngủ đâu nhỉ. Thì dĩ nhiên ngủ khách sạn. Nhưng trời tối và lạnh, lếch thếch lôi hành lý về khách sạn sau một ngày lang thang ở sân bay. Sáng hôm nay cũng được bay từ Bologna về Paris, chạy hụt hơi cũng không kịp nối chuyến Paris-SG. Và bây giờ thì chờ đến sáng mai xem có máy bay về nhà không.

Tây

Sếp có chiếc tàu xin (gọi là du thuyền thì đúng hơn) dành để chở khách đi tham vùng nuôi. Tàu có một tài công và một em đi theo phụ. Hôm qua mình đưa 2 người của công ty PR bên Mỹ đi thăm farms để họ hiểu và chuẩn bị press kit chống lại làn sóng bôi xấu cá tra trên thế giới. Em phụ tài công chu đáo lấy hai lon Pepsi ướp lạnh ra mời khách. Trước khi đưa nước, em cẩn trọng ngã nón (chiếc nón kết em vẫn đội trong lúc làm việc). Trong 2 giây mình thấy sững người vì hành động quá đỗi lễ phép, lịch sự đó. Mình biết sếp vẫn dạy dỗ rất tốt bảo vệ, người làm công về chuyện cúi chào này. Thậm chí mình có phần thấy hơi quá đáng mỗi khi bảo vệ gặp sếp phải ngã nón ra chào. Nhưng sao hành động hôm qua làm mình xúc động khác lạ. Ngay lúc ấy mình nghĩ, “em ơi, em không biết đó là người đang “làm thuê” cho mình đó, bà Tây mà em đang kính cẩn là do công ty mình trả tiền để làm điều mình muốn”. Chắc một thanh niên nông thôn như em không hình dung nổi có một “bà Tây” phải làm thuê cho Việt Nam, em vẫn thân thiện và kính cẩn như hàng triệu người Việt Nam luôn như vậy đối với “Tây”. Cách đây mấy năm mình dẫn một “lính” mới toanh đi hội chợ ở Bỉ. Buổi sáng, thấy nhân viên gian hàng đối diện cầm chổi quét sàn, em bảo, “chị, ngộ chưa, lần đầu tiên em thấy một thằng Tây quét nhà”. Nói chi em, chị đây lần đầu đi nước ngoài cũng thấy không quen được hình ảnh Tây lao công, Tây dọn phòng và càng không thể hiểu được Tây ăn xin, sống gầm cầu. Tội nghiệp, người Việt Nam vốn chỉ quen với Tây ăn nhà hàng, Tây ở khách sạn, Tây xài tiền đô. Gần như khách hàng nào của mình lần đầu sang Việt Nam đều khen ngợi người Việt Nam thân thiện, hay cười. Lúc đầu mình nghĩ họ xã giao, nhưng dần mình tin rằng họ khen thiệt. Mà đúng vậy, đâu có ở đâu trên thế giới họ được chào đón, quan tâm, tôn trọng nhiều như ở đất nước nghèo nàn, đông dân này. Và rất nhiều khách hàng (gồm cả người Mỹ) thắc mắc rằng người Việt không ghét người Mỹ sao. Mình cũng chẳng biết trả lời sao vì bản thân mình cũng đâu có ghét người Mỹ. Chả bù với khách Châu Âu, 10 người thì hết mười người không thích nói về người Mỹ, đi ăn nhà hàng không thích ngồi gần Americans. Lại nhớ, sau mấy ngày ròng rã “chống Mỹ” trong vụ kiện Chống Phá Giá, sếp bảo, “sao cũng người Mỹ mà mình thấy luật sư khác, bọn Bộ Thương Mại Mỹ khác”. Nghĩa là luật sư thì quá dễ thương và chiến đấu với mình, còn bọn kia thì đi “xoi mói”, điều tra mình. Thấy thương luật sư và ghét bọn kia, ý sếp là vậy. Nghĩ thật trớ trêu, người Mỹ bày ra cái trò chống phá giá vừa ngăn được hàng nhập khẩu, vừa kiếm bộn tiền cho các công ty luật ở Mỹ mà. Họ đều là Mỹ đang lấy tiền mình đó thôi. Vậy mới nói người Việt thiệt là dễ thương quá, không cay cú hay thành kiến như các dân tộc khác trên thế giới. Hôm trước làm việc với một cô nàng Trung Quốc, cô nàng bảo “người Trung Quốc giàu hơn Việt Nam nhưng sao không thấy họ happy bằng người Việt Nam”. Thật là người ngoài nhìn vào thấy người mình happy lắm sao? Thiệt là ngộ, vậy mình cũng ráng sống vui vẻ để không làm mất “thương hiệu” người Việt.