Ghi lại để nhớ

Bà ngoại
Tự hứa phải ghi lại những suy nghĩ về bà ngoại, để sau này còn nhớ. Những ngày cận Tết ngoại nhập viện. Bệnh tiểu đường đã mười mấy năm, bây giờ mỗi lần nhập viện là mỗi lần phải chuẩn bị tinh thần. Thật ra mình đã chuẩn bị tinh thần từ lâu lâu lắm. Mỗi năm tụ tập nhà ngoại ngày 30 Tết là mình lại có vài phút chạnh lòng, nghĩ rồi sẽ có chiều 30 Tết nào đó không có ngoại ở đây để mà quy tụ mọi người về nữa. Số người tụ tập về ngày càng ít. Và ngoại năm nay đã không còn đủ khỏe để đãi mọi người một bữa ăn cuối năm nữa.
Thật ra ghi lại về ngoại thì phải mở đầu bằng một kết luận như thế này, hai người phụ nữ mình ngưỡng mộ nhất chính là ngoại và má. Ngoại mạnh mẽ và thông minh. Phần mạnh mẽ và thông minh đó truyền tới má, tới mình thì còn lại chút xíu. Vì ngoại mạnh mẽ nên lấy một ông chồng (là ông ngoại) yếu đuối và dựa dẫm vào ngoại. Má kể, ngày xưa nhà ngập, có con rắn chạy vào, bà ngoại tay cầm cây đập cho bằng được, lúc xong nhìn lại thấy ông ngoại đang đu cửa sổ vì sợ. Má kể, bà quyết tâm chặt đuôi con chó phốc cho đẹp, bắt mấy đứa con ôm con chó để bà chặt phụp cái đuôi, mấy đứa con sợ xanh mặt. Má kể, ngoại giẫm phải con chuột, quyết tâm không nhảy lên, đè chết con chuột luôn dưới miếng giẻ lau chân. Má còn kể một tay ngoại nuôi 5 đứa con và 4 đứa em chồng tuổi ăn học và chịu đựng một ông công chức sáng đi chiều về, đẹp trai và đa tình. Chuyện ông ngoại có con riêng bại lộ cách đây mấy năm. Bà ở tuổi gần đất xa trời đã uất ức mà uống thuốc tẩy tự tử. Uất ức của người phụ nữ sống cả đời quần quật không được một phút giây dựa vào người đàn ông của mình.
Ngoại ơi, cái phần mạnh mẽ ấy ngoại có thấy ở má con, có thấy lậm một phần vào con không? Chắc không vì bà cháu ta cũng không ở gần nhau đủ để bà hiểu cháu. Ngày xưa, nhiều lúc con thấy phản ứng uất ức của má để má mãi mãi không là người phụ nữ dịu dàng và nữ tính. Con đã tự nhủ mình không muốn như vậy và không hành động như vậy. Thế mà khi bước qua tuổi 30 rồi, con thấy cuộc đời mình ngày càng giống má. Phản ứng của con đôi khi con giật mình vì giống má đến từng lời nói.

Như vậy bà cháu, má con ta không thể nào được phong tặng một chữ "nữ" rồi. Nhưng mình thì không thể giống bà, không đủ mạnh để thương yêu và sống chỉ vì chồng, không đủ mạnh để hi sinh. Nên mãi mãi mình ngưỡng mộ và yêu thương ngoại.

Ngày đầu năm 2012

Đây là ngày đầu năm 2012 của gia đình ta:
* Cafe Ciao. Như vậy "giấc mơ đã thành hiện thực". Mẹ đã "bưng" con được tới quán cafe mẹ yêu thích ngày xưa. Mọi thứ không có gì thay đổi, cái gác lửng thấp lủm chủm và những tranh ảnh treo trên tường. Con chưa thể ngồi yên đọc sách cùng mẹ nhưng cũng đủ "trưởng thành" để mẹ ngồi nhâm nhi ly cafe và relax chút đỉnh.

* Viện bảo tàng lịch sử. Ah ha, hơn 30 năm sống ở thành phố này mẹ chưa hề bước chân vào đây. Nhờ có con thích xem xe tăng mà mẹ mới có cơ hội biết nơi này. Một tòa nhà đẹp và có nhiều cây cối xung quanh. Vé tham quan là 5,000 đồng. Chỉ có các cặp cô dây chú rể vào chụp hình và loe hoe vài khách du lịch Tây tham quan triễn lãm nghèo nàn và chán phèo. Con thì thỏa mãn đã thấy được xe tăng, còn được xem con cá sấu chết khô trong khu trưng bày.

* Rồi nhà ta lại đi mua tranh. Hơn 4 năm ở nhà mới mẹ mới đi lựa tranh để về tranh trí phòng ngủ, phòng khách. Vì con đã "trưởng thành" nhà mình cần trang hoàng lại một chút.

Lời một bài hát "không mê mọi điều quá tốt để tôi phải luôn cố gắng cho ngày sau". Nghe thiếu trách nhiêm quá:) "Bà già gân" lúc nào cũng "gân" như mình thì không hợp kiểu này rồi. Có lần một người bạn thấy mình ngồi trên ghế sofa có vẻ mệt mỏi sau một ngày exhibition đã nói "Sit bank and relax". Câu nói đơn giản mà làm mình giật mình. Có lẽ mình quên mất nhiệm vụ thả lỏng bản thân. Mình thiếu một chút hư hỏng và bê tha để cho cuộc đời thêm chút thú vị và cơ thể bớt căng thẳng. Lại có lần nghe mình nói sắp tổ chức lớp học positive thinking cho văn phòng, Hoa đã thốt lên, trời, Tâm cần gì học nữa, suy nghĩ tích cực quá mức rồi còn gì. Ờ thì vậy cũng tốt mà không tốt. Ngoan quá và cố gắng quá cũng bỏ lỡ nhiều thứ thăng hoa trong cuộc sống.

Cũng liên quan chút đỉnh tới việc sống tích cực, hôm qua được nghe một người bạn confirm dù gì thì dù vẫn sống cuộc sống vui vẻ, không sầu não. Nghe mà nhẹ cả lòng. Cũng là một kiểu tích cực nhưng ít "cực" hơn mình, vui vẻ hơn nhiều. Hi vọng có thể là "đôi bạn cùng tiến".

Cũng là lời của một bài hát, "những gì đã qua, tôi sẽ để dành suốt đời". Ừ thì để dành là tốt nhất, lâu lâu đem ra ngẫm nghĩ để thấy trân trọng và yêu quý. Thế mới sống tích cực được đúng không "bồ tèo"?

Không biết thì cười

Là người rất quan tâm đến các hoạt động R&D và yêu mến khoa học, mình đã bỏ nguyên một ngày dài mặc dù rất bận rộn để tham gia các báo cáo của một dự án nghiên cứu công ty có tham gia tài trợ. Một trong những người thực hiện nghiên cứu là một giảng viên trẻ, mặt xinh và sáng sủa. Cô nàng đã có bằng thạc sĩ thì phải và được dự án chọn sang Hà Lan nghiên cứu chuyên sâu. Mặt em xinh nhưng phần presentation của em thì rất khó theo dõi. Nhà khoa học thật sự chính là đơn giản hóa các vấn đề cao siêu để khơi dậy sự hiểu biết và yêu thích của người khác. Đại khái một nhà vật lý nổi tiếng đã phát biểu như thế. Thế mà cho dù mình khá là nhạy bén ngay cả khi nắm bắt các vấn đề không thuộc về chuyên môn, mình vẫn không thể catch up những gì cô bé xinh xắn kia trình bày lê thê, lại bằng tiếng Anh kiểu Việt Nam nữa chứ. Thôi không sao, mình nhủ thầm chắc hôm nay mình hơi bị chậm tiêu, đầu óc không được minh mẩn. Nhưng đến phần đặt câu hỏi thì mới thật là đáng thất vọng, đa số cô nàng đáp lại bằng nụ cười híp cả mắt, miệng xinh ngoác đến mang tai. Các ông Tây ngơ ngẩn ra, không biết tại nụ cười xinh quá hay tại chẳng hiểu sao nàng lại cười. Đó là vì họ không biết kiểu người Việt ta, không biết thì cứ cười. Cái logic thật đơn giản thật ra là, nếu không biết thì suy nghĩ, không suy nghĩ ra thì bảo là tôi không biết câu trả lời. Cười thì có nghĩa là gì? Chẳng hiểu nổi.

Chuyện này nhắc lại một kinh nghiệm khá là thú vị khi mới ra trường đến xin làm ở YKVN. Anh sếp sau này khi đã thân, có nói rằng, thật ra khi phỏng vấn em, anh thấy em không được xuất sắc lắm, anh tuyển em vì mỗi khi em không biết câu trả lời em nhăn trán lại và suy nghĩ. Anh có giải thích thêm là vì may quá mình đã không huyên thuyên lung tung để che lấp cái thiếu hiểu biết. Mình còn nhớ một số từ chuyên môn tiếng Anh mình chẳng biết dịch thế nào, phải hỏi lại người đang phỏng vấn. Những đoạn mình dịch tầm bậy, người phỏng vấn không kìm được cười khùng khục, mình tuyệt nhiên không cười. Cười làm sao nổi với sự xấu hổ ê chề khi dịch sai, khi trả lời câu hỏi không được. Và may quá, do không cười mà mình đã được tuyển vào làm.

Vậy cho nên, các nhà khoa học thân mến, nụ cười không thể chữa được cái thẹn thiếu hiểu biết, chỉ có sự nỗ lực tìm hiểu và tìm ra câu trả lời mới cứu được các vị thôi.

Terry Fox 2011

Mẹ con ta đã đi được gần 2km. Đến lúc mệt mẹ con ta ngồi bên vệ đường, ăn bánh mì, uống nước, quạt và trò chuyện. Phút chốc thấy con như người bạn tốt. Bên con thấy vui, chẳng nặng đầu.

Kiểu mặt gì

Đây là nguyên văn ông chồng mình tuôn ra tại một bữa cơm vô cùng bình thường và thân mật, trong một không khí vui vẻ và khách quan: "Mặt vợ chẳng có chút cảm tình. Có bạn bè hay người nào là cái mặt một đống, chẳng thấy cười". Mình không giận, cũng không sốc, chỉ thấy hiểu ra một vài điều. Tuần trước đi ăn đám cưới, nhìn thấy mấy cô nàng đồng nghiệp của chồng trò chuyện đùa giỡn, cái kiểu léo nhéo ngắt véo, mình cười thầm trong bụng, thấy ngô nghê ngốc nghếch đúng hiệu phụ nữ. Mình nghĩ kiểu này thì không thể có cảnh phải ghen tuông chồng nơi công sở rồi vì cái đám ấy có xá gì. Bây giờ mớihiểu ra, đàn ông họ thích thế chứ không phải cái kiểu mặt của mình. Haha, giờ cũng mới hiểu ra một vài thứ khác nữa nhưng viết ra sợ giống nhật ký đời tôi quá, nên thôi. Viết ra để ai dập tắt chút tiếc nuối và vọng tưởng của một người bạn, để đọc xong mà lẩm bẩm "May mà không vớ phải cái kiểu mặt ấy."

Tập cho Hải Âu bay

Chuyện kể rằng có chú hải âu mới nở đã bị mất mẹ. Chú hải âu tội nghiệp đã được nhận nuôi bởi một chú . . . mèo. Và suốt mấy tháng liền chú mèo đóng vai mẹ ấy cùng một hội chó mèo khác đã bằng tất cả tình thường yêu và sự kiên nhẫn đã dạy cho hải âu biết bay, để được sống cuộc sống của một loài chim bay trên biển. Sáng nay đưa con đến trường làm lễ 20/11 mẹ đã nghĩ mẹ cũng đang tập cho hải âu bay. Chuyện kể để nhắc nhở rằng yêu thương người giống mình thì dễ, yêu thương người hoàn toàn khác mình mới là một nỗ lực lớn. Con dĩ nhiên là con của mẹ nhưng con lại rất khác mẹ vì con giống bố hơn. Chú mèo "mẹ" còn khó khăn hơn chú mèo trong truyện vì phải "đấu tranh" với bố nữa, để tập cho con biết bay, chưa kể phải vượt qua những câu nói vô tình có phần chê bai của mọi người. Con sợ đám đông, sợ sự ồn ào, sợ thay đổi. Con khóc rất nhiều mỗi khi đi đám cưới với mẹ, khi dự lễ ở trường, khi lên sân khấu hát với các bạn. Con sợ nước, sợ cát, sợ biển. Vậy mà từ lúc con ra đời tới giờ, mẹ đã mang con đi chơi bất cứ khi nào có dịp, dù mỗi chuyến đi là mỗi lần tất tả chuẩn bị, tất tả mang vác và phục vụ con. Không Chủ Nhật nào con ở nhà, mẹ mang con đi khắp nơi. Đám tiệc nào mẹ cũng tranh thủ “vác” con theo dù nhiều lúc phải vất vả vượt qua đôi chút tủi thân khi mọi người xúm lại comment, nào là mẹ cưng con quá nên nó nhõng nhẽo, nào là con của mẹ nhát quá. Mẹ đã tập cho con từ chỗ không dám nhúng chân xuống nước đến bây giờ con đã chịu xuống hồ bơi lớn cùng mẹ và tập tễnh bơi. Muốn vậy mẹ phải dựng cả nhà dậy sớm vào Chủ Nhật, cho dù có bải hoải tay chân và sụt sịt cảm mẹ vẫn cần mẫn thay đồ bơi để xuống hồ cùng con, vỏn vẹn 15-20 phút. Mẹ qua nhiều năng lượng nên đôi khi “cover” luôn phần bố. Vì bố giống con nên bố cũng ghét mấy trò lăn tăn mẹ bày ra. Bố cũng đã “chịu đựng” cái năng lượng tràn trề của mẹ nhiều năm rồi, cũng rất chiều và hợp tác. Tuy nhiên lúc bố không chịu nổi mẹ vẫn hùng hục vác con đi một mình, hùng hục chạy, ẵm cho con chơi.

Mẹ không có ý định thay đổi con. Con là đứa trẻ đáng yêu, tình cảm và nhanh nhẹn, khỏe mạnh. Mẹ thấy và rất tự hào về những điểm tốt của con. Nhưng là mẹ, mẹ cũng thấy từ rất sớm những điểm yếu của con. Mẹ muốn nỗ lực và yêu thương hết mình để con không bị những điểm yếu đó hạn chế bước chân con vào đời, để con biết bay. Vậy cho nên viết ra đây không phải để kể công với con mà để con hiểu và mẹ tiếp tục có động lực và năng lượng mang vác con đi khắp nơi.